Analyse: de Anne Frank boom onder de loep

Actueel: 3 januari 2008

Conclusies uit overleg boomdeskundigen

De boomdeskundigen van de verschillende betrokken partijen hebben gezamenlijk conclusies getrokken over de toestand van de Anne Frank boom. Zij hebben hun rapportages toegelicht tijdens de openbare hoorzitting van de bezwarencommissie van het stadsdeel. De voorzitter van het deskundigenoverleg, Rogier van Dijk, vat de gezamenlijke conclusies in de volgende drie punten samen:

1. De boom levert op dit moment geen onaanvaardbaar risico op voor de omgeving. Uit onderzoeken blijkt dat breukgevoeligheid de meest kritische factor is; zodra de boom in blad komt neemt de veiligheidsfactor voor breuk af van 2 naar 1 (ofwel van 200% naar 100 % bij een windbelasting vergelijkbaar met windkracht 11)
2. De boom heeft een levensverwachting van 5 à 15 jaar bij realisatie van de voorgestelde randvoorwaarden t.a.v. ondersteuning, beheer en bescherming.
3. De kosten voor de stutconstructie en het uitvoering van het managementplan bedragen naar schatting eenmalig € 50.000 en € 20.000 en vervolgens jaarlijks € 10.000.

De Stichting Support Anne Frank Tree vindt de consensus onder alle boomdeskundigen een belangrijke stap voorwaarts. Deze nieuwe analyse laat zien dat er nu geen aanleiding meer is om de boom te kappen. De verandering van inzicht geeft ook het stadsdeel de mogelijkheid om haar analyse bij te stellen en de kapvergunning in te trekken. Om de veiligheid te garanderen is het wel nodig om binnen een paar maanden de hieronder getoonde stutconstructie rond de boom neer te zetten. De voorbereidingen hiervoor zijn inmiddels gestart.

December 2007

Periodieke visuele beoordeling

Alle betrokken partijen (Stadsdeel Centrum, Anne Frank stichting, boomeigenaar en de werkgroep Support Anne Frank tree) zijn in goed overleg overeengekomen de Anne Frankboom geregeld te laten controleren door een onafhankelijke bomenspecialist. Dit is Rogier van Dijk van Quercus Boomverzorging BV. Hij onderwerpt de boom aan een wekelijkse inspectie. Voor onderbouwing van zijn bevindingen maakt hij gebruik van de door verschillende partijen uitgevoerde onderzoeken. Zijn speciale aandacht gaat uit naar indicatoren voor achteruitgang en toename van het risico voor de omgeving. Hierna volgen de conclusies van het verslag van de visuele beoordeling van 5 december.

Conclusies van Rogier van Dijk

1. Voor zover dat binnen mijn vermogen lag, heb ik door middel van een beperkte visuele beoordeling en door bestudering van het recent uitgevoerde onderzoek, vastgesteld dat er vooralsnog geen tekenen zijn die aanleiding geven om de schorsing van de kap van de Anne Frankboom op te heffen.
2. Alle onderzoeken wijzen uit dat de Anne Frankboom ernstig is aangetast door houtrot, en dat dit een irreversibel verouderingsproces betreft. De bereidheid en de (on)mogelijkheden om aan stervensbegeleiding te doen is mijns inziens een beleidsmatige aangelegenheid.
3. De kans op tak en/of stambreuk is thans het grootste risico in het bijzonder wanneer daadwerkelijk sprake is van infectie met kastanjebloedingsziekte en honingzwam in het wortelgestel.

Nader onderzoek

Er zijn nog verschillende onduidelijkheden rond de boom. Daarom is afgesproken dat nader onderzoek plaatsvindt om tot een afgewogen oordeel over de toestand van de boom te kunnen komen. Onder meer het longitudinaal onderzoek van het Stadsdeel met periodieke picusmetingen wordt voortgezet, de boom wordt 3-D ingemeten, Duitse experts gaan de breukvastheid meten en de zwammen worden nader onderzocht. De afspraak is dat alle onderzoeken worden uitgevoerd zonder dat aan de boom schade wordt toegebracht. De boomspecialisten zullen hun visies zoveel mogelijk op elkaar afstemmen en treden onmiddellijk in overleg wanneer de situatie rond de boom daar aanleiding toe geeft.

Presentatie ondersteunende constructie Tak en/of stambreuk is, zoals Rogier van Dijk concludeert, het grootste risico voor de Anne Frank boom. De werkgroep heeft een ontwerp laten maken voor een ondersteunende constructie die het risico van stambreuk ondervangt. Het ontwerp bestaat uit een in de grond verankerde, stalen bokconstructie met twee horizontale ondersteuningen. U kunt het ontwerp hiernaast zien in de illustratie van De Volkskrant ©. De werkgroep presenteert haar rapport vandaag, maandag 17 december om 14:00 uur, in Wijkcentrum Jordaan, 1e Laurierdwarsstraat 6, 1016 PX Amsterdam. Bij de presentatie zijn werkgroepleden en andere deskundigen op het vlak van steun-constructies aanwezig. Vanaf 14.00 uur kunt u een pdf-bestand downloaden op www.bomenstichting.nl.

Analyses november 2007

Twijfel aan conclusie noodzakelijke kap

In november 2006 maakte het Stadsdeel Centrum wereldkundig dat de boom zo ziek was dat hij omgekapt moest worden. Op initiatief van de werkgroep “Support Anne Frank boom” zijn een aantal second opinion onderzoeken gedaan. De boom blijkt opmerkelijk vitaler te zijn dan de eerste onderzoeken doen vermoeden. Dit ondersteunt het advies van hoofdstedelijk boomconsulent Hans Kaljee die in januari 2007 een ondersteunende constructie voorstelde. Hieronder vindt u een overzicht van de second opinion onderzoeken.

Second opinion onderzoeken

De Anne Frank boom is een stuk steviger dan de deskundigen van de deelgemeente beweren. De Britse oude-bomen-deskundige Neville Fay bevestigt de aantasting door zwammen, maar constateert verder dat de boom behoorlijk vitaal is voor zijn leeftijd en soort. Kappen is geen noodzaak. Als de wil aanwezig is, dan kan de boom behouden blijven. Je moet dan wel een lange termijn plan maken, de boom voor de zekerheid verankeren en de toestand van de boom in de gaten blijven houden: "Deze boom kan ons allen overleven!"

Het rapport van O.B.T.A. De Linde, het bedrijf van Frits Gielissen, bevestigt deze indruk. Gielissen heeft de boom aan een nauwgezette inspectie onderworpen en verfijndere methoden van onderzoek toegepast dan firma Pius Floris. Uit het onderzoek blijkt dat de boom voldoende houtkwaliteit heeft en voldoende vitaal is om te kunnen worden gehandhaafd. De vervroegde kap is niet nodig en de boom kan zonder risico worden onderworpen aan de eerder geplande trekproef.

De trekproef door Boom-KCB laat zien dat de boom zelfs een orkaankracht kan doorstaan zonder dat zij omvalt. Daarbij is dan niet eens meegenomen dat de boom binnen een bouwblok extra beschut wordt tegen de wind. Zo'n orkaankracht komt binnen de bebouwde kom eigenlijk nooit voor, dus is het realistischer om te rekenen met maximaal windkracht 10. Bij deze windkracht is de kastanje ruim twee keer zo sterk dan de norm vereist. De stabiliteit van de Anne Frank boom is zo groot dat er geen enkele reden is om de boom vanwege omvalgevaar om te kappen.