Geschiedenis Anne Frankboom

De boom & Anne

Omstreeks 1850 wordt de paardekastanje geplant op het binnenterrein van het blok ten noorden van de Westerkerk tussen Keizersgracht en Prinsengracht. Deze locatie wordt mooi in beeld gebracht op Google Maps. Zo'n honderd jaar later is de markante boom goed te zien vanuit het zolderraam van het achterhuis waar Anne Frank tijdens de jaren 1943-1944 zit ondergedoken. Voor Anne is het de enige directe relatie met het leven buiten en de wisseling der jaargetijden. Dankzij Anne's dagboek wordt "haar" boom ook voor anderen een symbool van hoop en liefde voor het leven.

Anne Frank Stichting wil bouwen

In 1989 heeft de Anne Frank Stichting uitbreidingsplannen. Men wil het pand aan de Keizersgracht naast het Anne Frank Huis uitbouwen tot bijna bovenop de Anne Frankboom. Hiervoor zou een groot deel van de wortels moeten worden gekapt, en dat is heel erg slecht voor een boom en zeker voor zo'n monumentale. Buurtbewoners verzetten zich tegen de aantasting van de boom en het plan gaat uiteindelijk niet door.

Goede zorg Gemeente Amsterdam

Kort daarna wordt bekend dat de bodem is verontreinigd door olielekkages uit een of meerdere oude ondergrondse tanks die vroeger werden gebruikt voor verwarming van de huizen. De Gemeente Amsterdam neemt hierop de zorg voor de boom over en voert in 1993 een grootschalige bodemsanering uit. Verder wordt de boom vakkundig verzorgd door de firma Pius Floris Amsterdam. Op 5 juni 2005 topt zij de kastanje af, wat betekent dat het bovenste deel van de kruin wordt afgezaagd. De boom steekt daardoor niet meer zover boven de huizen uit en zal dus minder wind vangen. Het gevaar van omwaaien wordt daarmee verkleind.

Bewoners ongerust

Bewoners maken zich ongerust over de boom. Dankzij vruchtlichamen van een tonderzwam vertoont de boom duidelijkere ouderdomsverschijnselen. De bewoners vragen bij de heer Pius Floris uit Vught of een bodembehandeling de conditie van de boom kan verbeteren. Zijn eenvoudige voorstel wordt door de bewoners in Amsterdam naar voren gebracht. De nieuwe beheerder van de boom, Stadsdeel Centrum, reageert hier echter niet op. Wel houden de buurtbewoners een tweetal knoflookacties. Beide keren planten zij 1000 knoflookteentjes aan de voet van de boom. Knoflook is een traditioneel anti-bacterieel middel bij bestrijding van boomziektes.

Stadsdeel Centrum wil kappen

In november 2006 meldt het Stadsdeel Centrum dat de boom er slecht aan toe is en moet worden omgekapt. Bewoners en boomdeskundigen pleiten voor een second opinion onderzoek, omdat het onderzoek van enkel het stadsdeel een te smalle basis is om zo'n monumentale boom te vellen. Het stadsdeel vindt haar onderzoek voldoende en geeft een kapvergunning af. Bewoners nodigen boomdeskundigen uit binnen- en buitenland uit om een second opinion te krijgen. De deskundigen zeggen unaniem dat de boom na verankering en conserverende maatregelen kan blijven staan. Hierop start een werkgroep van bewoners en de Nederlandse Bomenstichting met alternatief onderzoek naar een plan tot behoud van de boom.

Rechterlijke uitspraak

In september geeft de Bezwaarschriftencommissie van het Stadsdeel Centrum de werkgroep tot 1 januari de tijd om het plan te presenteren. Ondertussen laat het stadsdeel nog een eigen test doen. Als de werkgroep op 14 november een trekproef wil uitvoeren, wordt deze door het stadsdeel gedwarsboomd. Op de avond tevoren haalt het stadsdeel de testresultaten uit september uit de la en roept opeens dat de boom op instorten staat en een week later uit nood wordt omgezaagd. De politie wordt zelfs ingeschakeld om de trekproef te verbieden. Onder druk van massale belangstelling van de pers wordt de trekproef na enig getouwtrek toch uitgevoerd. Resultaat: De boom kan een orkaan overleven en de inmiddels ingeschakelde rechter verbiedt de “nood”kap.

Mediation & behoud van de boom

De botsing van meningen wordt met mediation gemasseerd. Het alternatieve plan wordt aan strenge veiligheidseisen aangepast en mag uiteindelijk onder voorwaarden worden uitgevoerd. Hoofdaannemer Rob van der Leij brengt op 9 april 2008 het goede nieuws: de ‘constructieve veiligheidsvoorziening’ is af. Hij geeft een toelichting op de bouwwerkzaamheden en eert de sponsoren die gratis of tegen een gereduceerd bedrag hebben meegewerkt aan het bouwproject en de verzorging van de boom. De redding wordt een aantal weken later gevierd met een benefiet avond. De zorgen rond de financiering zijn echter nog niet weggenomen. De Stichting Support Anne Frank Tree moet namelijk zelf alle kosten dragen.

Uw bijdrage is van harte welkom!